Schooltuinen als kinderrecht én politieke keuze: gesprek met Alliantie Schooltuinen op VNG Jaarcongres 2025
Tijdens het VNG Jaarcongres 2025 ben ik als raadslid in gesprek gegaan met de Alliantie Schooltuinen over de rol van schooltuinen in gemeenten. Het was geen vrijblijvend gesprek, maar een inhoudelijke uitwisseling over kinderrechten, lokaal beleid en de keuzes die gemeenten maken met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van 2026.
Het congres, dat plaatsvond onder het motto ‘Samen maken we de toekomst’, bracht duizenden burgemeesters, wethouders, raadsleden, griffiers en beleidsmakers samen. De opening, waarbij ook Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander de gemeenten toesprak, benadrukte hoe groot de verantwoordelijkheid van lokaal bestuur is in het vormgeven van die toekomst. Juist in dat licht kreeg het gesprek over schooltuinen extra betekenis.
Bij de stand van de Alliantie Schooltuinen werd zichtbaar hoe breed het draagvlak voor dit onderwerp inmiddels is. Burgemeesters, wethouders en raadsleden die zich inzetten voor schooltuinen werden symbolisch ‘gedecoreerd’ met het Schooltuinfan-speldje. Dit leidde tot verrassende en open gesprekken over de waarde van schooltuinen als plek waar onderwijs, gezondheid, natuur en sociale ontwikkeling samenkomen.
In mijn gesprek met de Alliantie Schooltuinen stond nadrukkelijk de koppeling met kinderrechten centraal. Een schooltuin raakt aan het recht van kinderen op spel, ontwikkeling, gezondheid, natuurbeleving en gelijke kansen. Tegelijkertijd werd duidelijk dat deze rechten niet vanzelfsprekend worden waargemaakt: ze vragen om politieke keuzes op lokaal niveau.
Met de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 in zicht werken veel partijen aan nieuwe verkiezingsprogramma’s. Tijdens het congres werd breed herkend dat schooltuinen daarin thuishoren. Niet als losse ambitie of project, maar als structureel onderdeel van onderwijsbeleid, ruimtelijke ontwikkeling en sociale samenhang. Ook bij nieuwbouw van scholen komt steeds vaker de vraag op tafel of een schooltuin niet standaard onderdeel zou moeten zijn van het ontwerp.
Via een inventarisatie onder gemeenten heb ik zelf input geleverd over de stand van zaken rondom schooltuinen. Schooltuinen maken zichtbaar hoe abstracte rechten concreet worden in de leefwereld van kinderen. Ze laten zien dat investeren in kinderen geen bijzaak is, maar een bewuste keuze voor de toekomst van onze gemeenten.
