International Day of Persons with Disabilities
Op de International Day of Persons with Disabilities zit ik niet in een grote zaal vol sprekers, maar aan tafel met één jonge man die haarscherp laat zien wat er mis én mogelijk is in ons onderwijssysteem: Ralph Ivar Berkman. Zesentwintig jaar, drie masters, een eigen stichting, een maatschappelijke-impactprijs – en toch vertelt hij zijn verhaal zonder triomf. Hij spreekt als iemand die weet hoe hard je moet knokken wanneer systemen niet voor jou ontworpen zijn.
Hij legt uit hoe hij als jongere met een beperking — ADHD en dyspraxie — telkens zelf de stenen uit de weg moest halen. Niet omdat hij het niet kon, maar omdat niemand had nagedacht over de brug tussen speciaal onderwijs en vervolgonderwijs. Hij vertelt: “Ik moest twee keer zo hard werken als de rest. Zonder één toevallige versoepeling in coronatijd was ik misschien afgehaakt. Veel jongeren krijgen die kans nooit.”
Nu werkt hij als young leading voice in een internationaal bedrijf, waar hij helpt een Accessibility Guide te ontwikkelen. Geen ingewikkeld prestigeproject, maar iets wat in de praktijk vaak ontbreekt: één plek waar medewerkers en leidinggevenden kunnen zien welke voorzieningen er zijn en hoe ze die kunnen aanvragen. Hij zegt het droog: “Iedereen is voor inclusie, maar als niemand weet waar de hulpmiddelen te vinden zijn, blijft het bij mooie woorden.”
Wat me het meest raakt, is zijn observatie dat er in Nederland wel onderzoeken bestaan naar de overstap van het VSO naar het mbo, maar nauwelijks naar de weg richting hbo of universiteit. We weten nog altijd weinig over wie doorstroomt, wie uitvalt en welke ondersteuning werkelijk nodig is. Het is meer dan een gemiste kans; het zegt iets over wie we wel en niet leren zien.
Met zijn stichting, zie ook https://www.oiseaubleu.nl, laat Ivar zien wat er wél mogelijk is. Jongeren die binnenkomen met nauwelijks vertrouwen, bouwen stap voor stap aan zelfredzaamheid doordat ze eindelijk rolmodellen zien die dezelfde route hebben gelopen. Wat in beleidsstukken vaak abstract blijft, gebeurt daar in de praktijk: jongeren groeien omdat er iemand is die wél in hen gelooft.
Zijn boodschap aan de politiek is helder: “Nothing about us, without us.” Jongeren met een beperking moeten vanaf het begin worden betrokken bij beleid dat hen raakt. Niet als uitzondering, maar als uitgangspunt.
Ik wil Ivar bedanken voor het open, eerlijke en indrukwekkende gesprek. Zijn verhaal geeft inzicht, perspectief en hoop. Het laat zien hoeveel potentie er schuilt in jongeren die vaak onterecht worden onderschat, en hoe waardevol het is wanneer iemand de moeite neemt om de weg iets toegankelijker te maken voor de generatie na ons.
Tina Jakoeb, Raadslid PvdA
