Diversiteit is pas het begin – inclusie maakt het verschil
Je hoeft maar één blik te werpen in een gemiddelde raadszaal om te zien dat representatie nog geen vanzelfsprekendheid is. Nederland koos bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 ruim 8.400 raadsleden. Maar wie zitten daar eigenlijk?
Nog altijd blijft het profiel opvallend eenzijdig: man, boven de vijftig en hoger opgeleid. En al steeg het aandeel vrouwen in 2022 voorzichtig naar 35 procent, het is geen geheim dat inwoners met een migratieachtergrond, een beperking, een praktisch opleidingsniveau of een LHBTI+-identiteit nog steeds ondervertegenwoordigd zijn. Cijfers als deze voelen als een vriendelijke maar dringende uitnodiging om eerlijk in de spiegel te kijken – en om na te denken of we soms een vrouwenquotum of andere stevige maatregelen nodig hebben om hardnekkige scheve verhoudingen echt te doorbreken.
Tijdens de Dag voor de Raad mocht ik een bijzondere bundel ontvangen: “Een Raad van en voor iedereen.” Een bundel vol persoonlijke verhalen van raadsleden over hoe je voorbij symbolische diversiteit komt en werkt aan échte inclusie.
Extra bijzonder voor mij, omdat Tessa Jugwels, die deze bundel samenstelde, ooit als stagiair meedraaide bij de PvdA Barendrecht. Mooi om te zien hoe haar nieuwsgierigheid en betrokkenheid zijn uitgegroeid tot zo’n inspirerend eindresultaat.
Wat mij in het bijzonder raakte, waren de scherpe vragen en observaties die in de bundel naar voren komen. Bijvoorbeeld de constatering dat ervaringskennis vaak nog minder waard wordt gevonden dan theoretische expertise. Of hoe raadsleden die opkomen voor hun gemeenschap soms worden weggezet als ‘one issue politica’, terwijl juist hun verhalen en ervaringen de raad rijker maken. De weg naar inclusie is niet altijd comfortabel, maar wel essentieel als je wilt dat iedereen zich gezien voelt.
Extra mooi vond ik dat ik een paar bekende gezichten tegenkwam, zoals collega’s Nico de Jong en Roshano Dewnarain, die hun verhalen deelden.
Veel dank aan Tessa Jugwels, Anita Schregardus en Roel Batelaan voor de zorgvuldige teksten en eindredactie. Ook waardering voor de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden, die zich onder het motto “Een sterke raad doet er toe” inzet voor een lokale democratie waarin verschil wordt gekoesterd.
Benieuwd geworden? Je kunt de bundel hier lezen:
Een Raad van en voor iedereen
Een aanrader voor alle raadsleden, politieke partijen en inwoners die willen weten hoe we samen een raad bouwen van en voor iedereen.
Waarom deze titel?
Omdat je diversiteit nog kunt regelen op papier, maar inclusie pas ontstaat als je de verschillen waardeert, benut en in beleid en besluiten serieus neemt. Diversiteit is pas het begin – inclusie maakt het verschil.
