Commissie Samenleving 21 september 2026
Tijdens de vergadering van de Commissie Samenleving op maandag 21 september stond vrijwel de gehele avond in het teken van de stand van zaken rond de asielopvangopgave en het voorgenomen AZC in het Zuidelijk Randpark. Het was nadrukkelijk een oriënterende bespreking. Er lag dus geen voorstel voor waarover de commissie moest adviseren of besluiten. Het doel was om raadsleden te informeren over de actuele stand van zaken en om aandachtspunten vanuit de gemeenteraad op te halen voor de verdere uitwerking.
Dat onderscheid is belangrijk. De locatie in het Zuidelijk Randpark is eerder aangewezen als toekomstige locatie voor asielopvang, maar daarmee is nog niet bepaald hoe het AZC precies wordt ingericht en onder welke voorwaarden het gaat functioneren. Er moeten nog verschillende stappen worden gezet. Zo wordt gewerkt aan een bestuursovereenkomst tussen de gemeente en het COA, volgt een participatietraject en moet het ruimtelijke proces worden doorlopen. Voor het plan is een BOPA-procedure nodig en volgens de presentatie wordt de gemeenteraad voor de formele besluitvorming in positie gebracht.
De bestuursovereenkomst moet afspraken bevatten over onder meer de capaciteit en duur van de opvang, veiligheid en openbare orde, leefbaarheid en beheer, bereikbaarheid, voorzieningen, participatie, communicatie, monitoring en evaluatie. Daarbij is ook ruimte voor aanvullende afspraken over onderwerpen die nu nog niet volledig kunnen worden overzien. De inbreng van de gemeenteraad, omwonenden en andere belanghebbenden wordt meegenomen. Het college zet op dit moment in op ondertekening van de bestuursovereenkomst in december 2026. De daadwerkelijke realisatie van het AZC duurt naar verwachting daarna nog minimaal twaalf maanden en is afhankelijk van de verdere planvorming, besluitvorming en wettelijke procedures.
Namens PRO heb ik tijdens de bespreking benadrukt dat een afspraak over opvang niet betekent dat daarmee iedere vraag over de uitvoering al is beantwoord. Juist nu de plannen verder worden uitgewerkt, is het belangrijk om kritisch te kijken naar de manier waarop dit gebeurt en naar de voorwaarden die daarbij worden gesteld.
Een belangrijk aandachtspunt daarbij is de bereikbaarheid. De Maeterlinckweg op Rotterdams grondgebied wordt genoemd als meest waarschijnlijke ontsluiting. PRO vindt het belangrijk dat ook goed wordt gekeken naar de verbinding met Barendrecht zelf. Daarbij gaat het niet alleen om auto’s, maar ook om veilige en goede verbindingen voor fietsers en voetgangers en aansluiting op het bestaande fiets- en wandelnetwerk. Ook hebben wij gevraagd welke rol de Kooiwalweg daarin eventueel kan spelen.
Daarnaast willen we meer duidelijkheid over hoe het AZC er daadwerkelijk uit gaat zien. Er wordt gesproken over modulaire bouw, maar voor inwoners en raad is het relevant wat dat concreet betekent voor de kwaliteit van de huisvesting, privacy en sanitaire voorzieningen. Ook is van belang welke voorzieningen er komen voor bijvoorbeeld ontmoeting, sport, begeleiding, studie en ontspanning.
Ook onderwijs verdient vanaf het begin aandacht. Gemeenten hebben een verantwoordelijkheid voor het onderwijs aan leerplichtige kinderen die in een opvanglocatie verblijven. Daarom hebben wij gevraagd hoe dit in Barendrecht wordt georganiseerd, of kinderen gebruik gaan maken van bestaande scholen of dat onderwijs op of nabij de locatie wordt georganiseerd en in hoeverre schoolbesturen al bij de voorbereiding zijn betrokken.
Voor PRO gaat goede opvang bovendien over meer dan een dak boven het hoofd. Mensen verblijven straks in Barendrecht en moeten waar mogelijk ook kunnen deelnemen aan de samenleving. In de conceptwerkafspraken wordt al gesproken over dagbesteding, Nederlandse taalles, vrijwilligers en samenwerking met lokale organisaties. Wij hebben gevraagd om daarbij breder te kijken naar taal, sport, cultuur, vrijwilligerswerk en, waar dat mogelijk is, arbeid. Barendrechtse verenigingen, maatschappelijke organisaties, vrijwilligers en ondernemers kunnen daarin een belangrijke rol spelen.
Ook de communicatie en het contact tussen gemeente en COA kwamen aan de orde. In de conceptwerkafspraken staat minimaal één ambtelijk overleg per kwartaal en één bestuurlijk overleg per jaar. Wij vinden één bestuurlijk overleg per jaar, zeker in de beginfase, beperkt. Daarom hebben wij aandacht gevraagd voor intensiever overleg en periodieke informatie aan de raad over onder meer leefbaarheid, veiligheid, incidenten, participatie en ontwikkelingen rond de locatie. Ook vinden wij het belangrijk dat bij de toekomstige overlegcommissie wordt nagedacht over betrokkenheid van de bewoners van het AZC zelf.
Tijdens de bijeenkomst werd ten slotte gesproken over mogelijke regionale afspraken binnen Rotterdam-Rijnmond. De Spreidingswet biedt ruimte om verschillende opvangopgaven regionaal af te stemmen, bijvoorbeeld asielopvang, de huisvesting van statushouders en de opvang van Oekraïense ontheemden. De regiogemeenten werken nog aan criteria en voorwaarden voor zo’n verdeling. Voor PRO is het daarom te vroeg om hierover al een definitief inhoudelijk standpunt in te nemen. Eerst moet duidelijk zijn welke concrete mogelijkheden op tafel liggen, wat daarvan de gevolgen zijn voor Barendrecht en welke afspraken daar tegenover staan.
De bespreking van 21 september was daarmee geen besluit over de komst of definitieve inrichting van het AZC, maar een moment om informatie te delen en aandachtspunten mee te geven voordat de plannen verder worden uitgewerkt. De komende periode volgen het verdere overleg over de bestuursovereenkomst, participatie en het ruimtelijke traject. De gemeente geeft aan dat de raad over planning, voortgang en vervolgstappen wordt geïnformeerd. Voor inwoners is het belangrijk dat juist in deze fase helder blijft wat al vaststaat, wat nog wordt uitgewerkt en wanneer inwoners en gemeenteraad opnieuw aan zet zijn.
Meer achtergrondinformatie over de asielopvang en de vervolgstappen staat op https://barendrecht.raadsinformatie.nl/vergadering/1534233
Zie ook:
