Commissie Samenleving 20 januari
Tijdens de commissievergadering van 20 januari is in Barendrecht uitgebreid gesproken over crisisbeheersing en maatschappelijke weerbaarheid. Het onderwerp stond op de agenda naar aanleiding van een gezamenlijk agenderingsverzoek van de PvdA, Echt voor Barendrecht en het CDA. Met dit agenderingsverzoek wilden de indieners inzicht krijgen in hoe Barendrecht is voorbereid op verschillende vormen van crisis en ontwrichting, en hoe de weerbaarheid van zowel de gemeentelijke organisatie als de samenleving kan worden versterkt. Daarbij ging het nadrukkelijk niet alleen om acute rampen, maar ook om langdurige scenario’s zoals grootschalige stroomuitval, klimaatgerelateerde incidenten, cyberdreigingen en maatschappelijke spanningen.
Tijdens de bijeenkomst gaven de gemeente Barendrecht en de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond een uitgebreide toelichting op de organisatie van crisisbeheersing. Er werd uitgelegd hoe opschaling plaatsvindt via de GRIP-structuur en welke rollen daarbij horen. De burgemeester heeft een bestuurlijke eindverantwoordelijkheid, terwijl de operationele inzet bij hulpdiensten ligt. Ook werd toegelicht dat veel vitale voorzieningen, zoals elektriciteit, drinkwater, voedselvoorziening en digitale infrastructuur, onderdeel zijn van landelijke en regionale ketens en daardoor niet volledig lokaal te sturen zijn, maar wel goede afstemming en voorbereiding vereisen.
Vervolgens werd ingegaan op de rol van de gemeente tijdens en na een crisis. Die verantwoordelijkheid ligt onder meer bij crisiscommunicatie, opvang en verzorging, nazorg en het ondersteunen van kwetsbare inwoners. Daarbij werd benadrukt dat zelfredzaamheid een belangrijk uitgangspunt is, vooral in de eerste fase van een crisis. Er wordt rekening mee gehouden dat veel inwoners in eerste instantie een beroep doen op hun eigen netwerk, waardoor gemeentelijke ondersteuning zich kan richten op mensen die dat niet zelfstandig kunnen.
Een belangrijk deel van de bespreking stond in het teken van weerbaarheid. Daarbij werd benadrukt dat weerbaarheid meer omvat dan de inzet van professionele hulpdiensten alleen. Ook inwoners, maatschappelijke organisaties, scholen, zorginstellingen, kerken en verenigingen spelen een belangrijke rol. Zelf- en samenredzaamheid, met name in de eerste 72 uur van een crisis, kwamen uitgebreid aan bod. Er werd gesproken over het belang van noodpakketten, het vooraf nadenken over noodscenario’s en het belang van duidelijke, toegankelijke communicatie, ook voor laaggeletterden, mensen met een beperking en inwoners die niet of beperkt Nederlandstalig zijn.
Daarnaast werd toegelicht dat de veiligheidsregio in 2026 start met pilots voor zogenoemde noodsteunpunten. Dit zijn lokale plekken waar inwoners bij grootschalige uitval terechtkunnen voor informatie, ondersteuning en het doen van meldingen wanneer reguliere communicatiemiddelen niet beschikbaar zijn. Barendrecht sluit hierbij aan als buddygemeente van Ridderkerk om ervaring op te doen en lessen te trekken, met het oog op een bredere invoering in 2027.
Tijdens de commissiebespreking, aan het einde van de presentaties, werd gesproken over de snelheid van de aanpak, de zichtbaarheid richting inwoners, de rol van vrijwilligers en maatschappelijke organisaties en de noodzaak om niet alleen plannen te maken, maar ook te oefenen en te blijven communiceren. Breed werd gedeeld dat weerbaarheid geen eenmalig project is, maar een doorlopende opgave.
Aan het einde van de bespreking bracht de PvdA drie concrete aandachtspunten naar voren. Tijdens een provinciale bijeenkomst over weerbaarheid is onder meer gesproken over de kwetsbaarheid van voedselvoorziening in crisissituaties en de mogelijkheid voor gemeenten om hier vooraf afspraken over te maken. De PvdA vroeg of de gemeente Barendrecht dergelijke afspraken met supermarkten heeft of overweegt, en hoe in tijden van schaarste de toegang tot basisvoedselvoorzieningen voor inwoners wordt geborgd. Daarnaast werd aandacht gevraagd voor crisiscommunicatie richting kwetsbare groepen, zoals laaggeletterden, blinde en slechtziende inwoners en mensen die niet of beperkt Nederlandstalig zijn, en hoe wordt gewaarborgd dat ook zij tijdig en begrijpelijk worden geïnformeerd. Ook werd de vraag gesteld waarom wordt gewacht op pilots die in 2026 van start gaan, en of het niet verstandig is om nu al per wijk in kaart te brengen welke sleutelfiguren, organisaties en netwerken in noodsituaties kunnen helpen, zodat deze kennis vooraf beschikbaar is en sneller kan worden benut wanneer dat nodig is.
U kunt de commissie via deze link bekijken: https://barendrecht.raadsinformatie.nl/vergadering/1440552
